The Arapesh Grammar and Digital Language Archive

Storying Around - Part 1

IY · Ignas Yuram
FN · Felix Natapol
DR · Dorothe Rahiria
LD · Lise Dobrin
JG · Joe Guaigu
SS · Scola Sonin
MR · Matthew Rahiria

DR : ...tok olsem adɨk na cecɨhɨr, tasol long enecenec cɨkɨs urupat, ino inap ba cɨcɨhɨr.
IY :
JG : M'm.
DR : Ihat long
MR : Mangi ia ikisim laik traim na ino inap longem na em kam putim bek.
FN : Cɨkɨs urupat, omiapeɲ bai ɲɨnaki ɲɨcɨhɨr.
SS : Suitcase debeisi ba cesubuk gani Laura Martin okwokwit urupat bo caburikət, casi cesɨsah.
MR : O Lise yet kwakərieɲ — okowk koku—
IY : Wanem samting istap painim hat givim mi bai mi go putim long stua long yutela.
IY : Putim long bikpela stua na istap.
DR : Em nau.
SS : Olgeta cecəhɨr tasol cenak.
IY : Taim stua ipaia, ol iken rekodim ol claim na insurance company ken baim.
DR : Mhm.
LD : [ha]
DR : Em.
JG : Em nau.
FN : Mm.
IY : Stil tu.
DR : Mm.
JG : Lise yu harim tu, o?
LD : Eh?!
JG : Yu harim tu Ignas itok?
SS : Ino kuminek.
LD : Ia, ei yeminek— ei yeminek.
IY : Mm.
LD : Ei yeminek olasem, gutpela.
FN : Ɲeminek.
JG : Mm.
LD : Oke— Yupela stap— bai mi go katim gras.
IY : Yu harim mi tok?
LD : Yes, tasol ol samting ol stilim pinis, so no ken wari tenkyu tasol. [laugh]
IY : Oke.
IY : Orait, mi save wanem tinting bilong yu.
LD : Ia.
IY : Oke.
SS : Nɨmbo cecɨhɨr.
LD : Bihain, mi gat gutpela enecenec, bai mi—
IY : Givim mi na mi putim lo stua.
LD : Ia.
DR : Seiwo bo ɲɨkɨripok, [tsk] olsem ba wosik.
LD : Tasol ol stilim ol gutpela samting bilong mi bilong yusim long taun.
SS : Okwok koka wosik.
DR : [tsk_tsk]
FN : Tarangu, sori.
JG : Istap lo stua sapos samting ibagarap bai yu gat, ba—
LD : Insurance ia, lo haus bilong Laura wak.
IY : Yes.
JG : Yes.
JG : Mm.
SS : Ɲək yet ɲena ɲecubuk.
LD : Orait ipə pɨpwe.
JG : Əpə wosik. Ɲə karegu.
LD : Yupela no ken busy long disela moshin.
JG : Oo.
LD : Lusim istap.
DR : Wosik.
JG : Wosik, mapwe meyagureh.
LD : Oo.
JG : Ɲə karegu.
LD : Oo.
DR : Wosik.
IY : Gi jɨrɨg, olsem wanem, bai mipela putim off, ah.
SS : Kədək kunaki kuraec kunak.
JG : Mm, Okwok yet kunaki kurau.
FN : Əpə mə— miyagureh okwok yet ba kune stilim boraɲ.
DR : Lisa!
LD : Oo!
IY : Mm.
DR : Samting ia, bai yumi toktok pinis ədiə bai olsem wanem?
MR : Ol samting ia istap
DR : Bai yu yet ikam putim off, ah?
LD : Ia, o em yet bai pinis.
DR : Oke.
JG : Oo.
SS : Oo, karegu.
IY : Oo, oke.
JG : Wosik wosik.
DR : Wosik.
JG : Wosik.
LD : O mi ken soim yupela bikos—
JG : Eiya.
LD : [my_footsteps_running_back] Husat save wokim kain samting olasem?
MR : Nogut yumi bagarapim.
SS : Awo, əpə ino mudəkemec.
LD : Ignas, yu stap ia.
IY : Ai, ia ia.
LD : Orait, sapos em pininis...
IY : Putim baten bilong stop tasol.
LD : Ia, em ol— em tasol, pushim disela stop baten.
IY : Ia.
LD : Bai yu ridim.
LD : Em tok stop, so bai yu putim.
IY : Ia.
JG : O, o this one here.
DR : Pressim tasol.
LD : Yes.
JG : Mhm.
LD : Tasol yu bai lukim olasem disela samting ino raun moa.
JG : Oo, ia.
LD : Em bai go thirty minutes na em bai pas.
JG : Oo wosi wosik.
LD : Sapos yu save long tanim em bai gutpela, tasol...
JG : Mm— mm.
LD : Em pinis yupela sindaun tasol!
FN : I orait— əpə miyagureh.
SS : Karegu!
JG : Wosi wosik, ɲə karegu.
LD : Orait!
JG : Ɲə karegu.
LD : Ipə piyagureh gut ia!
DR : Oo wosik.
JG : Əpə meyagureh wosik.
SS : Uwa, cuwacerik weiko!
MR : Ko ɲɨtuum ba ɲɨbʉh ɲuwah məgas nəgɨndə.
JG : Mmmhmhm!
JG : Emm...
FN : Okwok kwona morim—eɲɨndə mour.
FN : Əpə meyagurehum ihic enecenec na...
MR : Em ilaik testim ia.
MR : Em ilaik save olsem em iwok stret na em ikam testim.
FN : Mm.
IY : Oh.
MR : Ənəniɲ.
SS : Em bilongen.
DR : Okwokiɲ nɨmbokədai.
SS : Okwokiɲ bo cakumeɲərɨh.
FN : Mm!
JG : Mhm.
IY : Mm.
SS : Okwokwiɲ kwecubu ga Wiwek.
IY : Okwokiɲ dəbeiɲi ɲətem sampela hap ia na.
MR : Bikpela.
JG : Bilongem bikpela long disela.
SS : Bilongem bikpela ol kisim pinis.
FN : [tsk_tsk_tsk]
FN : Namɨndə bokecɨkɨk ia— ia! Longlong pasin inap!
SS : Bo ecec yet cena cecubuk gani Wiwek.
MR : Ol igo lusim long haus bilong Frank Martin.
JG : Mm... Ca— canetɨti əpə, na canetɨti əpə na ka cena cecubu ganik na irong.
SS : Laura Martin.
MR : Əpə inogat tok...
DR : Əpə nogat. Okʷok ədə kwati gi cəhɨr disela jins trausis ia, oke bihain, cəhɨr disela sandals wanem.
JG : Mmm.
JG : sss... su
MR : Ol bilong wokabaut ia.
JG : Mm.
DR : Ədiə okʷok koka, "Maski. Noken ɲɨraui enecenec, bo uraec una ba ohʷo unak unak ənəmbium ba cecɨhɨr.
MR : Ating, wabʉr nogut.
JG : Mm... mm... Em, em ədɨk. Numun how ba arəpec cuwic.
DR : Nɨmbokihi yakəripok, yaka, em olsem, "Ɲecɨbu ədɨk..."
FN : Mmm.
JG : Numun how ba arəpec cuwic cukumecərɨh.
MR : Thongs— əh, slipas ia, kwosubu sakɨs ədɨk, na ol mangi laik kisim go daun— draipela slipas ino inap long lek bilong ol.
IY : Shsh— ino ol mangi, ol stilman bilong yumi ol kisim, Wairon ol.
JG : Mm.
DR : Em nau.
IY : Ino husait man. Man husat yu save long stil, yu save man bilong stil.
MR : Wairon nogat, meheininumon.
DR : Yeah.
IY : Igat kainkain man nogut istap. Na wanem samting ilus, go long stilman na askim stilman. "Ambomba yu save, Bexiva yaken yu save, Wairon yu save?" Ol stilman ol istap.
DR : Em nau.
FN : Mɔtɔnuwɔk yu save.
JG : Hmhmhm!
IY : Mmm.
JG : Əehəeh...
MR : Motɔnuwɔ wɔsi-wɔsik.
DR : Ɲə ɲakɨripeɲ namɨndək!
FN : Oooooh hoo! Adiə, adiə.
SS : [cracks_up_laughing]. Eiyo!
IY : Yumi ol man olsem inogat nem bilong stil, em tarangu bai yu stap.
SS : Mm.
SS : Mm.
IY : Yumi ples Wautogik ia, yumi olgeta yumi gat ol nem nongut yumi stap. Em sampela igat nem nogut long ol meri, sampela igat nem nogut long stil, sampela igat nem nogut long ol...
DR : Em nau.
DR : Em nau.
MR : Em nau.
DR : Man ia, disela igat!
SS : Oo, iken.
JG : Mhm. Ədɨr.
IY : So ino hat long yumi save long yumi yet. Wanem samting ilus, ol go askim ol stilman.
SS : Mhm.
DR : Ha!
IY : Wanpela meri wanpela ikam bagarap olgeta man— ol pamuk man olgeta bung na stori: disela man— meri, yu yusim olsem wanem, kain olsem.
IY : Ino hat long yumi painim rong.
DR : Em nau.
IY : Nau long saw ilus, em Wairon wantaim ol brata bilongem long hap ia.
SS : Brata em wak.
IY : Ino hat long painim ol samting ilus.
MR : Brata nogat ɲə ɲakana mehihim.
DR : Em nau.
IY : Mm. Na tu wik igo pinis, ol tarangu iraun raun, ol igo lukim ol brukim plang... ol ikam antap, ol igo lukim...
FN : Mehihim.
IY : Francis tu, em imas save long samting.
IY : Ol disela group, ol stilman. Ol isave long ol yet.
FN : Mhm.
IY : So ino inap narapela man bai stil.
DR : Lukim— Ənən nɨmbokɨhi nakərieɲ yumi olgeta bung long hap ia, olgeta samting toktok, tulait, tongs ikamap.
IY : Mm.
DR : Na yupela bai bilipim em. Wanem samting lus yupela kam tru long em, na em itoktok wanem yupela harim long em, na wanem samting....
FN : Na ənɨndə moʃin nɨmbo cəparəgən.
SS : Nogat, bo ənən nakɨri wɔ.
SS : Ino cɨparɔgec.
IY : Narapela man no inap stil.
SS : Mhm. Ia, ko ɲɨdəkemec momam!?
IY : Bilong ol stilman, bilong ol stilman.
IY : Singautim Ambomba ikam askim "Ambomba, yu save yu disela taim yu go we?"
SS : Em nau.
IY : "Papa bilong Bexiva yu disela taim yu go we?"
IY : "Wairon yu disela taim yu go we?"
DR : Em nau.
IY : Bungim ol stilman itoktok long stil samting.
JG : Mm nau.
IY : Ol gutpela man no ken putim ol igo long stil.
IY : Man bilong toktok long God, ol toktok long God. Ol gavaman man ol gavaman man.
DR : Em nau.
SS : Mhm.
IY : Ol misin man misin man.
IY : Kainkain olgeta man yumi stap long ples.
DR : Tru.
SS : Mm.
MR : Em iadɨr.
JG : Mm.
DR : Em tru. Disela tok bilong yu ino bilong giaman.
DR : Mi lukim pinis. De yu toktok long tongs long ma— nait yumi bung, moning disela tongs istap long dua.
IY : Mmm.
IY : Liklik ol mangi em— husait ia— Yakungien.
DR : Em nau.
MR : Em...
IY : Long bikpela liklik ol mangi Ambomba.
DR : Em nau.
MR : Man ia... David.
IY : Bikpela tru em Papa bilong Bexiva, Wairon,
JG : David tu.
IY : David,
DR : Em nau.
MR : Liklik ol mangi.
DR : Em David ijoinim ol waken bilongem.
IY : So taim samting ilus bungim ol stilman na askim, "Stilman, yu save long disela samting lus?"
IY : Ol stilman yet bai toktok, "Oh." Ol itok, "Oh, mi nogat, em disela stilman kisim." Oke ol stilman bai save long ol yet. [laugh]
JG : Mmhm. Teeheehee!
DR : Stret
MR : Eh moshin so ia tru.
JG : Mm.
IY : Aah.
MR : Wanpela bilong ol.
MR : O ol igo kisim dispela lain autsait ikam.
IY : Yupela go-kam long wok. Mi slip long ples mi save lukim how ol stilman tarangu ol save raun.
DR : Em nau.
IY : Na tu wik igo pinis ia, ol ibin kam long hia tasol.
DR : Mm.
MR : Hm.
IY : Ol ikam, a sampela vanila ilus...
IY : Oke nau saw ilus, ino narapela lain, disela lain igo pinis.
DR : Disela kain yumi ol save wokim, em ino gutpela.
MR : Em man long yumi yet ikisim ol ikam.
IY : Mm.
DR : Trai hat bilong man igo kamapim ol samting, na yu kisim, olsem ino stret.
FN : Ei ədə— Nau tasol leta yeɲɨru gandə.
DR : Tru! Hənaki hatɨkeɲi, hakutiɲumonɨkɨk gani atap!
FN : [inaudible] Wairon nənakugu ruahaip nakana, "Yeba! Yu slip yet a." Mi tok, "Yes." Baka naka em givim sol long leta bilong mi karim em igo daunbilo lo hap ia. Gani atap. Dewag atap.
SS : Tarangu!
SS : Ohhh...
DR : Habʉh howaceɲ ɲakɨs gandə atap tarangu.
FN : Howaceɲ ɲakɨs gani atap.
FN : Ruahaip yatəgɨri əriə mi lukim yetep yeriwerɨh.
SS : Ənən Wairon nowaceɲ?
FN : Wairon yene pikim em na "Oh, em nau."
SS : Tarangu.
IY : Em belhat long wanem?
FN : Mi no save!
SS : Tsk tsk tsk tsk tsk tsk tsk!
FN : Nabʉh neɲɨru gani ədə dewɔg na— yani Babo klostu mipela pait long leta.
DR : Papa bilong Janet stap long Wiwek.
SS : Awo!
FN : [Mumbled...] husait ikam kisim? Mi save planti yar moa mi stap ia howmas yar nau mi stap.
SS : Sori!
IY : Mm.
FN : Tasol ino inap long wanp— olgeta samting isave troimwe nating. First taim tru mi lukim leta ino stap.
FN : Nau Babo go kamap hatim mi nau: "Ɲine hatim mium maregəməg?" "Umleta— eiei, ko idəkemec momam?!" "Nogat, yu kisim igo." "Mi kisim go long wanem?!"
DR : Canitək, ədiə yene yaka... mhm... "Yupela ino ken pɨnitək, isi bai yumi lukluk."
FN : [Inaudible]
FN : Koku kudɨ baugəsumeik, oloman ei inə gəbokum mare namɨndək etiɲ.
IY : Əhehehe...
FN : Neɲɨsah nabʉh neɲɨbuk gani dewɔg.
DR : Ɔɔh!
FN : Ərig-ərigəs a okʷok kwabʉhugu namɨndə.
JG : Em karim em go bilong mekim wanem?!
SS : Mi no save long em yet.
FN : Awɔ!
FN : Ka nena nuburikeɲ nɨne wokim plangum ənəniɲ leta, o...
DR : Iluk olsem.
SS : Em nau.
IY : Mhmhm.
IY : Em nau. Kainkain man istap.
FN : Tru. Nau, disela taim nau mi—okʷok kwakana, "Nogat, narapela man. Wairon nənaki ruahaep ohʷo wɔtak wecuh."
SS : Tsk tsk tsk tsk.
FN : Yəkita yemine ərigəs moiohʷ, nohʷar, "Yəva, yəva!"
DR : Nati wak a natɨkeɲ! [claps_and_laughs]
FN : Na six klok, o hap pas sikis samting.
SS : Tru! Awɔ!
FN : Əriə naka, "Orait." Nasah leta nabʉh nəna.
DR : Mi tu mi slip yet!
FN : Bipo bipo mi save Koni, olgeta bikpela bikpela lain, olgeta ol mangi ikam istap, bilong em, bilong kaunsel ia, olgeta. Ol ino save mekim olsem lo samting bilong mi. Istap tasol.
FN : First taim tru em ikarim leta igo daun long toilet.
DR : [laughs]
SS : Itru ia, tarangu.
JG : Tru [inaudible]
FN : Mi save olsem okʷok koka "omwi-omwi," yaka "Wairon tasol." Koka "omwi"— nogat, Wairon karim leta.
IY : Ol ikam, kamap long haus long moning nau, na...
FN : Ia longlong bilong Wairon kamap.
IY : Mhm.
MR : [inaudible] em ia, karim igo pinis bihain em ikarim ikamap tu, o?
IY : Mm... Em ilaik brukim kisim ol plang.
JG : [inaudible]
DR : Ba naispela plang. Naispela plang bilong asde.
IY : Bilongen?
MR : Ɲakɨs?
FN : Ədə ɲakɨs. Yawi yeɲɨbuk jebiwɔg gen ia, ɲɨti eɲɨnde ɲakɨs jebiwɔg.
DR : Baboken igo daun kisim gen long toilet.
MR : Mm.
DR : [indaudible] hauskuk bilong Isadore ia.
MR : Oh.
DR : Step ia.
SS : Oo!
IY : Nɨmbo caburik omwiə... big man ia... Bernard ənənikʷ hauskuk əgɨndə boi yəhɨr eɲɨndə leta.
SS : Em nau.
JG : Mˀm.
FN : Yenduya nabʉrikok.
SS : Oh...
JG : Mˀm.
FN : [inaudible]... ikam askim na mi tok, "ia yu ken kisim." Na em igo putim.
SS : [tsk_tsk]
SS : Ho!
FN : Oke nau mi wokim bet gen mi tok, "Maski. Leta larim istap. Bihain wokim wanpela nupela haus orait putim."
SS : Nupela.
DR : Bo ei yatəgɨr yeminek mi harim tupela ia... hat hat.
SS : Hee hee hee!
FN : Bifo yet mi stap ia, Joe ənənic batowic, Matthius nau ikam, Ambomba, husait, ol ino save kam mekim nambaut samting bilong mi. Ol save kam sem, ol save kam pret. Stret nau em Wairon kisim.
MR : Ha ha ha!
FN : Mama tok— "Nogat— Wairon kisim!"
IY : Heh.
SS : He he hi ha!
FN : Nau mi paitim em nau bai em kamap ia. Bipo mi mekim long Pita Abahəm tu wankain.
IY : Nau nem. Stilman isi long save long stilman.
SS : Nau nem.
SS : Tru.
FN : Em— Mi— mi tok, "Eitpela kiau bilong mi husait ikisim?" Em tok, "Papa— mi—" Em putim han antap. "Wanem kain han yu putim. Yu giaman han!"
SS : [spits_laughing]
FN : "Mi no kisim."
SS : Ahei hei hei, ei!
FN : Mi hatim em, "Yu tok stret. Nogat bai mi panisim yu [] Pita Abahəm. Yu tok stret!" Em tok "Tru papa, mi kisim. [inaudible]. Eik."
FN : "Nau yu lukim. Pastaim yu tok nogat."
IY : [inaudible]
FN : Yu go istap lo Yangu, na yu kambek, na yu kamapim.
FN : "Yu haitim mangi?" Em bai em ikamapim samting!
FN : [inaudible]
JG : Adɨr.
DR : Ei yeminek babokekʷ, nogat, antap antap antap antap... "Ei!"
FN : Em putim han. "Wanem kain han yu putim?! Putim igo long wanem [inaudible'"
IY : Giaman han bilong em. Heh heh.
JG : Mhmhm!
FN : [inaudible] ?"Yəba." "Tru, mi tok."
FN : [inaudible._Import_is_a_staged_confrontation_between_Felix_and_Wairon]
JG : [laughs]
DR : [laughs]
IY : [laughs]
FN : "Kam bai mi paitim het bilong yu bai yu dai, yu!"
JG : Eheh!
FN : No ken kamapim trabol olsem. Yu no ken klia wantaim em. "Sapos yu holim wanpela samting— sapos yu hambag— I kill yu."
DR : Ha ha ha haaa!
JG : [laughs]
IY : [laughs]
FN : Wairon [inaudible] wok olsem. Tasol, em helpim em nau. Em ihelpim em, em itok, "Ia." Sapos mi, "Wairon yu tok stret. Nogat tude yu pundaun. Nau tok stret!"
JG : [laughs]
MR : Hee hee!
FN : Tasol mama kirap ilaik pait long mi, mi tok "Oke. Lusim." Em nau.
FN : Mi no pait. Tasol yumi ken pretim em tasol.
IY : Mmm.
FN : Oken bai yumi kamapim samting. Em ia yumi go long bung na olgeta pipol iharim, em lo pinis ia.
FN : Em.
IY : Aah.
FN : Em istret, olsem.
JG : Mmmmm.
FN : Yu mekim em isem nau mbai hap hap nil bai pundaun long hap nau, na han bai pairap long ol.
DR : Leta ədə baboken neɲɨru ədiə nakɨh neyetu na narupok kəroug bilong əmug.
JG : Ei ei!
DR : Ədiə em, disela step ia istap yena yatikep ədiə ooo, tarangu əmug igə patɨkəbəg. Ədiə naka, "Em ia, mi kisim step bilong narapela hauskuk ia na mi putim ia." Nau mi sanap katim.
FN : Hauskuk.
DR : Yaka, "Gutpela." Nau mi go bek long nait. Istap moning yeminek, tupela ihat nau.
FN : Adiə.
JG : Hmmhm.
JG : Mbo! Baga, baga ia, baga ia igat lek na em wokabaut pinis. Eh heh. Ehheheh.
DR : [inaudible]
SS : [inaudible] kisim pinis.
IY : Mm.
SS : Tru ia!
JG : Aah, tru.
FN : Sapos mama ino helpim em, em bai em pulim Wairon ikam, yu tok stret long Wairon.
JG : Mmm.
FN : Sapos yu kisim, orait. Sapos yu no kisim, sori yu tok. Bilong wanem, bikpela istap ia ol no save mekim nambaut.
FN : Mi go we tasol olgeta samting bilong mi bai istap.
FN : Tede mi askim yu, "Itru o ino tru?"
IY : Meri bilong em tokim Koni. Man ia em wanp— olgeta samting istap long haus ia, ol stil samting, siot-trausis, tos ... wanem wanem wanem wanem ol samting....
SS : [inaudible] paitim em [inaudible] tokim em wantaim Giamur.
IY : Mmm.
SS : Nɨmbo, nɨmbo nakʷ ia.
FN : Mh.
IY : Em paitim paitim em nau meri kam stori long Koni long olgeta stori.
SS : Nakʷ əriə ku kwa— Nakʷ əriə ku kwakərip Wairon— eh, Koni nani Giamur kwakəna ecɨdə enecenec olgeta necɨhɨri necɨhɨr nəne stilimec etic.
IY : Mm.
SS : Kokana kʷ—
SS : Tru. Meri bilong em tokim tupela.
FN : Namɨndakin pasin owiyəkɨk batowic ino ken pɨnekəs namɨndək.
FN : Lukim ipək olsem, nating yupela karim leta.
SS : Na nowudə saw ipəkiw, istap.
FN : Pɨrək əmugəs, pubu bʉbʉs... [inaudible]
SS : Karamapim istap. Mi tokim yupela, istap!
SS : Em Giaman. Em tok olsem mi karim igo long hap na ol istilim. Nogat, istap!
DR : Giamanim [inaudible] papa bilong Janet.
JG : [inaudible]
FN : [inaudible]
JG : How bai ol i— stilim olsem wanem?
DR : Hei, bikpela saw ia, samting bilong wok ia, hat long baim nupela ia.
DR : Papa bilong Janet igo, brata bilong em kabubu, em i smelim, "Hmm! Nais, oke!"
FN : [inaudible]
IY : Hey! Meyagureh əneɲ yoweɲi— yapuɲi boraɲ. Ecɨdə muguhɔs capwe cenekəs ia na apə ino mudəkemec!
JG : [laughs] Eh, adɨr, yes.
SS : [laughing] Ah, tru, ecec biyec capo cene was, ceyagureh yoweɲi boraɲ!
IY : Na ba cɨna cɨne rekodimeɲ na cɨne playim nau bai mipela kisim taim nongut nau!
JG : Mm, mm!
FN : Ɲə copuk ədə gə ɲakərieɲ.
IY : Ɲə ɲakərieɲ, yu shithouse, yu! [laughs_hard]
SS : [cracks_up_laughing]
FN : Ɲakərieɲ momam ia, makana aah!
FN : Ənən napwe nakəri olgeta boraɲ.
IY : Oh, nogat nogat.
DR : Nakəripeɲ nogat, ɲə bihain bai ənən nanɨndə nɨganin nɨminek...
JG : Ənɨndə— pr— Prime Minister oltaim save hakwɔrɨhum ənəniɲ boraɲ ia! Mmm!
IY : Em disela kain, tasol igat sampela liklik.
MR : Em disela kain.
JG : Mm.
DR : Mm.
IY : Liklik ol policeman o bodiguard o sampela ol ibaim ol long ol, olsem nau olsem nau sampela ikam wantaim memba ia, olsem Matis [inaudible] baim ol o Prime Minister ibaim ol, yumi no save.
JG : Mm.
JG : Mm.
DR : Mm.
JG : Mm.
IY : Ol save wokabaut wantaim em.
JG : Mm.
IY : Tasol, disela kain samting tu ol ikarim wokabaut.
DR : Mm.
IY : Liklik, olsem— paus.
DR : Linda ədə gi kwonak.
DR : [inaudible]
FN : Em laik wokabaut nau.
IY : Mm.
MR : Na yu toktok em pickim.
IY : Yu toktok em sindaun istap. Em irikodim istap.
IY : Bihain igo na igo playim long bikman ia na...
IY : Sampela olsem camera.
DR : Mhm.
IY : [Inaudible] taim ol ipasim planti ol man save mekim rong long ol meri ia, em olsem disela kain ol— kain olsem camera.
IY : Yu stap wantaim meri lukim wantaim meri mekim wanem kainkain ia, em planti [inaudible]. Bihain ol igo, putim, kamapim wanpela bikpela tape nau, oloman.
JG : Long videotape.
FN : Cagəbokec ceyetumec nuhut wokabaut [inaudible].
SS : Əpək gə yowec!
FN : Ah yu hambag. Olgeta [inaudible] irong.
DR : [laughing] Yu rong pinis.
FN : Maski tingting.
SS : Maski, gənikədai, kisim pinis! [laughing]
DR : Yu tok maski yu kirap nau, bai security bilong yu [inaudible]...
JG : Adɨr.
FN : Nogat, em istret. [inaudible] bai itru [inaudible].
MR : Pɨkɨripok ino— pɨkɨripok inoken kune pilaimweɲ tasol.
FN : Tasol ɲəkic tokwonic aka ɲɨtik, em ia.
MR : Ino— ino ken playimweɲ.
IY : Em tru. Owa, ba ecec biyec etic. Ol ino save.
JG : Mmm, aah, mm mm mm. Ye.
SS : Ecec yet biyec etic save ceminek.
FN : Ia. Kopaici ino ken cɨminek [inaudible].
SS : Mm mm. Kopaici no save ceminek.
JG : Mmm.
FN : Cɨminekum eɲɨndə, wanohʷ ətə hunaki! [laughs]
JG : Yes ia.
DR : Wok bilong yu!
SS : Em ba cɨbu ɲək!
IY : Wa, ənən neyagureh yopwiɲi boraɲ, mipela go playim stret long [inaudible] nogat, em stilman em yu.
JG : Eh eh.
JG : Mbo. Mmm.
JG : Bo— bo—bo, [inaudible] owudə [inaudible] makuworɨh ehieh?
DR : Mm.
IY : Mmm.
JG : Bo ədə yagureh owudə saw ating, ei— yakəri— adɨkic, how bai cɨnaki cukuwɔrɨh?
SS : Awɔ!
IY : S— olgeta samting [inaudible].
SS : Mhm. Waken ecec cadɨkemec!
JG : Adɨkic bai cɨdəkemec momam?
SS : Adɨkic cɨdəkemec momam.
IY : Ol lain insait tu save na ol samting [inaudible].
JG : Yeah.
MR : Stap wantaim ol long wok, kam lukluk long how cene mour ehiah.
SS : Mmm.
SS : Cecɨbuk ehiah.
DR : O cenesiaru ɲakit urupat ɲəbuk enecenec, how bai ei kupaiɲi ina yuwic ihɨr ənecənec. Ino idəkem ɲə ɲecubu ehiah!
FN : Mm. Tru.
JG : Yes yes ia!
FN : [inaudible]
JG : Em olsem, yabir rəsehi wanərir.
DR : Mbo!
FN : Mmm... yakəripweɲ nɨmbokɨhi hagəbokəm.
DR : Tru!
FN : Ei yakana hənahɨr həna habədikenɨkɨk ənombik. Ənombi yowegɨnɨm.
SS : [Tsk_tsk_tsk]
MR : O həna həna habweikən. Haitim pastaim, bihain urukum mokecɨkɨk ədiə hənahɨr həne salimon.
FN : Nogat.
SS : Nogat. Mmm.
JG : Mm.
FN : Awɔ!
MR : O— o— olgeta raskol cabʉrə namɨndək. Ol ikisim lo hap igo salim long hap.
SS :
JG : Mm.
IY : Mm.
MR : Salim long daunbilo moni.
IY : Ia, ol i kisim long hia bai ol isalim long Maprik o.
MR : Mm.
DR : Mm.
IY : Salim long ol lain ia long Tui o [inaudible].
MR : Em nau.
DR : Tui nomokodai gandə bo mapweum, wakenumeɲ istap na yumi kam Hiesi.
IY : Mhm.
DR : Ecec cetep ecɨdə enecenec cagək.
IY : Mm!
DR : Hɨna hiyabipwec nəgɨndə ba hɨrau dəbeibʉri utəbʉr.
FN : Namɨndəkin pasin ino gutpela.
FN : Long wanem ecec biyec cenaki capwe Lisa kwani okwokwin namɨndə.
FN : Cenaki capwe etiɲ ino ken giha pukuwɔrɨhum ececic ənecənec.
IY : Em yu yet. Yu tokim ol pikinini bilong yu na ol igo stilim.
FN : Cene yapuɲi ɲeigɨrum əpək.
FN : Bihain bai gutpela ɲeigɨr bai cɨpweum əpək.
FN : Ba cɨne hamamas.
DR : Ə ɲɨkɨripwecugu.
FN : Eɲɨndə gi yakəripec, em ia [points_to_tape_recorder], kisim pinis.
SS : [disparaging_choke,_sniff,_sniff]
IY : Heh-Heh.
DR : Gut nait nau!
IY : O bai mi rewindim gen na mipela puti— eh, karamapim gen long toktok.
SS : Eɲɨndə yoweiɲi boraɲ.
FN : Aah, givim gutpela.
SS : Givim nogat, baboken ɲə capunek.
FN : [inaudible]
MR : Ɲə ɲɨne stop yes.
IY : Mmm?
FN : Yapu-yapuɲɨ boraɲ.
JG : Mmm.